Jak przygotować się do sezonu narciarskiego?
Przygotowanie do sezonu narciarskiego Warszawa
Jazda na nartach to sport o specyficznych wymaganiach dla kolan. Podczas zjazdu kolana pracują głównie w pozycji częściowego przysiadu, w zakresie od około 30 do 90 stopni zgięcia, co wymaga dużej siły mięśni ud, szczególnie m. czworogłowego. Dodatkowym wyzwaniem są nagłe skręty i gwałtowne hamowania, które obciążają więzadła oraz łąkotki.
Charakterystyka narażenia:
- Długotrwała pozycja statyczna w półprzysiadzie
- Wstrząsy i wibracje podczas jazdy
- Nagłe zmiany kierunku (moment skręcający)
- Zmienne tempo (przyspieszenia i hamowania)
- Możliwość upadku z dużą energią kinetyczną
Osoby, które rozpoczynają sezon bez odpowiedniego przygotowania, narażają się na przeciążenia struktur stawu oraz zwiększone ryzyko ostrego urazu. Rozpocznij trening przygotowawczy 6-8 tygodni przed sezonem.
Co najczęściej ulega kontuzji podczas jazdy na nartach?
Więzadło krzyżowe przednie (ACL)
To najpoważniejsza i najczęstsza kontuzja narciarska kolan. Do zerwania ACL dochodzi najczęściej podczas upadku z rotacją wewnętrzną goleni przy obciążonej nodze.
Typowe mechanizmy urazu:
- “Phantom foot” – tylny koniec narty zahacza o śnieg podczas upadku
- Upadek do tyłu z rotacją
- Nagłe hamowanie przy dużej prędkości
Obraz w badaniach:
USG umożliwia częściową wizualizację ACL, szczególnie w jego części bliższej, jednak ocena jest ograniczona przez struktury kostne. Badanie przydatne w diagnostyce towarzyszących zmian w tkankach miękkich.
MRI to złoty standard – pozwala na pełną ocenę ciągłości więzadła, stopnia uszkodzenia (częściowe/całkowite), obecności obrzęku kości oraz współistniejących urazów łąkotek.
Więzadło poboczne przyśrodkowe (MCL)
Uszkodzenie MCL występuje w mechanizmie koślawienia (kolano ugina się do wewnątrz) połączonym z rotacją.
Typowe mechanizmy urazu:
- Uderzenie w zewnętrzną część kolana
- Wykręcenie kolana na zewnątrz podczas jazdy
- Upadek na wewnętrzną część nogi
Obraz w badaniach:
USG doskonale wizualizuje MCL na całej długości. Radiolog ocenia:
- Ciągłość włókien więzadła
- Obecność naderwań (ogniska hipoechogeniczne)
- Płyn wokół więzadła (oznaka ostrego urazu)
- Stopień uszkodzenia (I-III)
RTG wykonywany w celu wykluczenia złamań i oceny stawu.
Łąkotki
Urazy łąkotek mogą wystąpić samoistnie lub w połączeniu z uszkodzeniem więzadeł (szczególnie przy ACL).
Typowe mechanizmy:
- Rotacja na obciążonej nodze
- Głębokie przysiady przy skrętach
- Kombinacja kompresji i rotacji
Obraz w badaniach:
USG ma ograniczone możliwości w ocenie łąkotek – umożliwia wizualizację tylko części obwodowych, najbardziej bocznych fragmentów. Może wykryć:
- Torbiele łąkotkowe
Wyraźne przemieszczenia fragmentów
- Obrzęki i krwiaki w typowych lokalizacjach dla uszkodzeń
MRI to badanie z wyboru dla diagnostyki uszkodzeń łąkotek- pozwala na ocenę całej struktur
Więzadło rzepki
Przewlekłe przeciążenie ścięgna rzepki (“kolano skoczka”) może nasilić się podczas sezonu narciarskiego lub ujawnić się dopiero po pierwszych zjazdach.
Objawy:
- Ból w przedniej części kolana, poniżej rzepki
- Nasilenie przy przysiadach, skokach, zejściach po schodach
- Sztywność poranna
Obraz w badaniach:
USG bardzo dobrze wizualizuje więzadło rzepki. Ocena obejmuje:
- Pogrubienie więzadła
- Ogniska hipoechogenne (degeneracja, rozwarstwienia)
- Wzmożone unaczynienie (power Doppler – aktywny proces)
- Nieregularność kości w przyczepie więzadła
- Obrzęk i przekrwienie ciała tłuszczowego
Rola diagnostyki USG przed sezonem
Dla osób z historią kontuzji, nawracającymi dolegliwościami lub planujących powrót po dłuższej przerwie, screeningowe badanie USG kolan może przynieść istotne informacje.
Kiedy warto wykonać USG kolana przed sezonem?
- Historia kontuzji kolana w poprzednich sezonach
- Nawracające obrzęki lub ból po wysiłku
- Planowanie pierwszego sezonu po pauzie >2 lat
- Obecność zmian zwyrodnieniowych
Co oceniamy w USG przedsezonowym?
Ocena więzadeł:
- MCL (więzadło poboczne piszczelowe) – pełna wizualizacja, możliwość wykrycia przebytych częściowych naderwań
- ACL (więzadło krzyżowe przednie) – bardzo ograniczona wizualizacja
- LCL (więzadło poboczne strzałkowe) – pełna wizualizacja
- PCL (więzadło krzyżowe tylne) – dobra wizualizacja
Ocena ścięgien:
- Więzadło rzepki i ścięgno m. czworogłowego – pełna ocena struktury, obecność zmian degeneracyjnych
- Ścięgno m. czworogłowego – pełna wizualizacja
- Ścięgna m. gęsiej stopki / tzw hamstringi
- Ścięgno m. dwugłowego – pełna wizualizacja
Ocena kaletki i płynu:
- Obecność płynu w stawie (wysięk – zmiany zapalne)
- Kaletki okołostawowe (np. kaletka gęsiej stopki, brzuchato – półbłoniasta)
Ocena chrząstki:
- Ograniczona, dobrze dostępna badaniu powierzchnia rzepkowa kości udowej Zwyrodnienia (oseofity) towarzyszące przewlekłym uszkodzeniom chrząstki
Ważne: Badanie USG nie zastępuje rezonansu w diagnostyce pełnej struktury stawu (zwłaszcza łąkotek i więzadeł krzyżowych), ale jako narzędzie screeningowe jest szybkie, bezpieczne i nieinwazyjne.
Profilaktyczna terapia iniekcyjna – kiedy rozważyć?
Wiskosuplementacja (kwas hialuronowy)
Dla kogo? Osoby z wczesnymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu kolanowego (I-II stopień wg Kellgren-Lawrence), które planują intensywny sezon.
Cel:
- Poprawa jakości płynu stawowego
- Efekt przeciwzapalny
Czas podania: Optymalnie 3-4 tygodnie przed planowanym rozpoczęciem jazdy, aby preparat “zadziałał”.
PRP (osocze bogatopłytkowe)
Dla kogo? Np. Osoby z przewlekłymi tendinopatiami (np. ścięgna rzepki), które nie ustąpiły mimo rehabilitacji, osoby z przewlekłymi uszkodzeniami łąkotek
Cel:
- Stymulacja procesów regeneracyjnych w leczonych strukturach
- Redukcja bólu
- Zmniejszenie stanu zapalnego i dolegliwości bólowych
Czas podania: Minimum 4-6 tygodni przed sezonem, aby proces regeneracji przebiegł optymalnie. Czasem do uzyskania pełnego efektu terapeutycznego konieczne jest powtórzenie iniekcji po 3-4 tygodniach.
Kortykosteroidy
Dla kogo? Rzadziej w przygotowaniu przedsezonowym. Rozważane przy ostrym zapaleniu kaletki lub uporczywym bólu, który uniemożliwia treningi przygotowawcze.
Uwaga: Sterydy stosowane są ostrożnie w okolicy ścięgien ze względu na ryzyko osłabienia struktury. Wymaga zawsze indywidualnej oceny z uwzględnieniem potencjalnych działań ubocznych.
Podsumowanie
Przygotowanie kolan do sezonu narciarskiego to przede wszystkim systematyczny trening siły, wytrzymałości i propriocepcji rozpoczęty co najmniej 6-8 tygodni przed pierwszym zjazdem. Dla osób z historią kontuzji lub zmianami zwyrodnieniowymi warto rozważyć diagnostykę obrazową (USG) oraz terapię iniekcyjną jako element przygotowania.
Pamiętaj: lepiej zapobiegać niż leczyć. Kontuzja ACL to często zakończony sezon, miesiące rehabilitacji i możliwa operacja. Zainwestowanie czasu w przygotowanie to najlepsza polisa ubezpieczeniowa dla Twoich kolan.
- Rozpocznij trening przygotowawczy 6-8 tygodni przed sezonem
- Skup się na VMO, hamstringach i propriocepcji
- Jeśli miałeś kontuzje lub dokucza ci ból – rozważ USG screeningowe
- Profilaktyczna wiskosuplementacja działa, ale wymaga czasu (3-4 tygodnie)
- PRP najlepiej 4-6 tygodni przed sezonem
Bezpiecznych zjazdów! ⛷️
Synovia Diagnostyka USG i leczenie narządu ruchu w Warszawie. Badania USG i iniekcje pod kontrolą USG przeprowadza dr n. med. Marcin Paśnik, radiolog specjalizujący się w diagnostyce układu ruchu z kilkunastoletnim doświadczeniem.
📍 Jana Ciszewskiego 9, Warszawa Ursynów | Rezerwacja wizyt →🔗 Synovia – obrazowanie ortopedyczne
© 2025 Synovia Obrazowanie ortopedyczne
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej.
