Kontuzje narciarskie – co najczęściej uszkadza się na stoku?
Kontuzje narciarskie Warszawa
W poprzednim artykule pisaliśmy o tym, jak przygotować kolana do sezonu narciarskiego. Dziś przyjrzymy się temu, co dzieje się, gdy przygotowanie okazało się niewystarczające lub gdy po prostu los się odwróci. Kontuzje narciarskie to temat, którego żaden narciarz nie chce poznać z autopsji, ale warto wiedzieć, jakie struktury są najbardziej narażone i jak wygląda ich diagnostyka.
Specyfika urazów narciarskich
Narty to sport o bardzo charakterystycznych mechanizmach urazowych. W przeciwieństwie do przygotowania przedsezonowego, gdzie kolana pracują w kontrolowanych warunkach, na stoku mamy do czynienia z:
- dużą energią kinetyczną podczas upadków
- długimi dźwigniami (narty), które potęgują momenty skrętne
- zróżnicowanym podłożem (lód, muldy, miękki śnieg)
- nagłymi, niekontrolowanymi zmianami kierunku
- wiązaniami, które nie zawsze wypinają się wtedy, kiedy powinny
To wszystko sprawia, że nawet dobrze przygotowane tkanki mogą ulec uszkodzeniu.
Najczęstsze kontuzje narciarskie
W narciarstwie rekreacyjnym ok. 30% wszystkich urazów dotyczy kolana, a 15–20% wszystkich kontuzji to uszkodzenie ACL. Drugi najczęstszy obszar urazów to kończyna górna – zwłaszcza kciuk narciarza (zerwanie UCL), stanowiący ok. 8% wszystkich kontuzji.
Poniżej opisujemy te urazy, które w praktyce spotykamy najczęściej.
Więzadło krzyżowe przednie (ACL/WKP) – 15–20% wszystkich kontuzji narciarskich
To najpoważniejsza i najbardziej znana kontuzja narciarzy.
Klasyczny mechanizm to „phantom foot” – tylny koniec narty zostaje zahaczony o śnieg, a kolano obraca się do wewnątrz przy obciążonej nodze. Narta działa jak długa dźwignia, która potęguje rotację.
Diagnostyka:
- USG – częściowa ocena, przydatna głównie w ocenie obrzęków, wysięków, urazów towarzyszących
- MRI – złoty standard: ocena ciągłości, stopnia uszkodzenia, współistniejących urazów łąkotek, chrząstki i pozostałych więzadeł.
Więzadło poboczne przyśrodkowe (MCL) – ok. 4–5% wszystkich urazów
Drugie najczęstsze uszkodzenie kolana u narciarzy.
Powstaje w mechanizmie koślawienia – kolano zapada się do wewnątrz. Częsty scenariusz to kolizja z innym narciarzem albo niekontrolowane „rozjechanie się” nart.
Diagnostyka:
• USG – pełna ocena ciągłości MCL, widoczne włókna na całej długości
• ocena ognisk naderwań, obrzęku, płynu
• możliwość klasyfikacji uszkodzenia (I–III)
Urazy stawu skokowego i uszkodzenia mięśniowe – ok. 1% urazów kostki, urazy mięśniowe częstsze
Wysokie buty narciarskie bardzo dobrze chronią staw skokowy, jednak przy gwałtownych upadkach może dojść do uszkodzenia więzadeł bocznych lub do urazów mięśniowych – najczęściej czworogłowego oraz przywodzicieli (nagłe przysiady, szeroki rozkrok).
Diagnostyka:
• USG – idealne do oceny więzadeł kostki, mięśni, ścięgien, krwiaków i stopnia naderwania
Złamania okolicy nadgarstka (część dalsza kości promieniowej) – 4–6% wszystkich kontuzji
Mechanizm to klasyczne FOOSH („fall on outstretched hand”). Bardzo typowy uraz u dorosłych rekreacyjnych narciarzy.
Urazy barku – zwichnięcie / skręcenie /staw barkowo – obojczykowy (ACJ) – 2–4%
Zwykle wynikają z upadku na bok. W przypadku zwichnięcia można podejrzewać współistniejące uszkodzenia obrąbka lub złamania typu Hill-Sachsa.
Kiedy wykonać USG po kontuzji?
W ostrym urazie pierwszym krokiem jest wykluczenie złamania (RTG).
Jeśli nie są widoczne złamania, a objawy utrzymują się, USG pozwala dokładnie ocenić tkanki miękkie.
- obrzęk i ból > 48–72 h
- siniak / krwiak widoczny na skórze
- uczucie niestabilności
- ograniczenie ruchomości po ustąpieniu bólu
- planowanie iniekcji (PRP, ewakuacje krwiaków)
- kwalifikacja do rehabilitacji
- ocena jakości i postępów gojenia
Co widać w USG pourazowym?
USG bardzo dobrze ocenia m. in:
- więzadła MCL/LCL kolana
- więzadła stawu stawu skokowego i ręki
- mięśnie i ścięgna: naderwania, zerwania, krwiaki
- kaletki i zmiany zapalne w ich obrębie
Ograniczenia dotyczą ACL oraz łąkotek – tu MRI pozostaje złotym standardem.
Terapia iniekcyjna w ostrych urazach
PRP (osocze bogatopłytkowe)
Stosowane przy częściowych uszkodzeniach więzadeł (MCL, więzadła kostki) oraz naderwaniach mięśni/ścięgien.
Pełny efekt pojawia się po 4–6 tygodniach.
Ewakuacja krwiaków
Badanie USG pozwala na precyzyjne usuwanie głęboko położonych i rozległych krwiaków, zwieszając skuteczność, pewność i całkowitego usunięcia, nierzadko konieczne jest do oceny ewentualnych nawrotów i oceny gojenia. Z kontrolą USG możliwe jest wykonanie znacznie mniej bolesnego nakłucia – gdyż nie trzeba na ślepo szukać krwiaka na różnych głębokościach, co bywa bolesne.
W razie kontuzji narciarskiej nie czekaj – diagnostyka USG pozwala precyzyjnie ocenić zakres uszkodzenia i zaplanować optymalne leczenie.
Synovia Diagnostyka USG i leczenie narządu ruchu w Warszawie. Badania USG i iniekcje pod kontrolą USG przeprowadza dr n. med. Marcin Paśnik, radiolog specjalizujący się w diagnostyce układu ruchu z kilkunastoletnim doświadczeniem. Precyzyjnie zdiagnozuje przyczynę objawów i zaproponuje odpowiednie leczenie.
📍 Jana Ciszewskiego 9, Warszawa Ursynów | Rezerwacja wizyt →🔗 Synovia – obrazowanie ortopedyczne
Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej.
© 2025 Synovia Obrazowanie ortopedyczne
