Gangliony – co to jest, dlaczego powstają i jak je skutecznie leczyć?

USG ortopedyczne nadgarstka Synovia Warszawa- gangliony

Gangliony – potocznie nazywane „torbielami galaretowatymi” – to jedne z najczęstszych zmian okolicy nadgarstka, dłoni i stopy. Dla wielu pacjentów są zaskoczeniem: pojawiają się nagle, rosną skokowo, czasem bolą, a czasem znikają samoistnie. W Synovia Diagnostyka Narządu Ruchu wyjaśniamy, jak wyglądają w USG, skąd biorą się dolegliwości i jakie metody leczenia faktycznie działają.

Czym dokładnie jest ganglion?

Ganglion to torbiel wypełniona gęstym, lepkim płynem przypominającym galaretkę – bogatym w kwas hialuronowy i mucynę. Najczęściej wyrasta z torebki stawowej lub pochewki ścięgna. Kluczowe jest to, że ganglion nie jest guzem nowotworowym, a efektem przeciążenia, mikrourazów lub niestabilności struktur okołostawowych.

Najczęstsze lokalizacje:

nadgarstek grzbietowy (≈ 60% wszystkich ganglionów),
nadgarstek dłoniowy,
palce (najczęściej tzw. cysta śluzowa DIP),
okolice ścięgien prostowników i zginaczy,
staw skokowy – zwykle w okolicy ATFL i okolicy stawu poprzecznego Choparta.

Objawy – dlaczego to boli?

Ganglion sam w sobie zwykle jest niebolesny.

Dolegliwości pojawiają się dopiero, gdy torbiel:

uciska nerw (np. gałązkę nerwu promieniowego w nadgarstku),
zaburza ślizg ścięgna, wywołując ból przy ruchu,
zwiększa ciśnienie w kanale, co odczuwane jest jako rozpieranie lub „ciągnięcie”,
powiększa się skokowo – co pacjenci często interpretują jako „stan zapalny”.

Jako radiolog zajmujący się MSK, bardzo często widzę również gangliony przytorebkowe po urazach, które stanowią element szerszej patologii: mikroniestabilności lub przewlekłego przeciążenia.

Diagnostyka – USG ortopedyczne jako złoty standard oceny

Badanie USG pozwala precyzyjnie ocenić:

wielkość i położenie torbieli,
połączenie ze stawem/pochewką ścięgna – kluczowe dla planowania leczenia,
obecność przegród
współistniejące uszkodzenia więzadłowe, przeciążeniowe lub zapalne.

Co kluczowe, w USG możemy wykonać badanie dynamiczne, aby ocenić wpływ torbieli na ślizg ścięgna oraz zidentyfikować struktury uciskane przez zmianę. W razie potrzeby lekarz może również od razu wykonać leczenie pod kontrolą USG.

Leczenie ganglionów – co faktycznie działa?

Punkcja i aspiracja pod kontrolą USG

To metoda pierwszego wyboru w Synovia, ponieważ:

umożliwia precyzyjne nakłucie nawet małych torbieli,
maksymalnie usuwa zawartość galaretowatą,
pozwala uniknąć uszkodzenia pobliskich nerwów i ścięgien,
nie wymaga zwolnienia z pracy ani unieruchomienia.

W zależności od lokalizacji można dodatkowo:

wprowadzić niewielką ilość sterydu, aby ograniczyć tendencję do nawrotu,
zastosować hydrodysekcję, gdy torbiel uciska nerw (np. gałązkę nerwu promieniowego przy nadgarstku).

Terapia regeneracyjna – PRP

W niektórych lokalizacjach (np. gangliony pochewek ścięgien z cechami przewlekłego zapalenia) pomocne bywa PRP, które moduluje lokalną odpowiedź zapalną i zmniejsza ryzyko nawrotu, zwłaszcza gdy torbiel jest efektem mikroniestabilności.

Leczenie operacyjne

Wskazania do chirurgii dotyczą wybranych przypadków:

torbiel jest nawracająca mimo prawidłowo wykonanych punkcji,
ganglion uciska istotny nerw (np. w kanale Guyona),
torbiel pochodzi z trudno dostępnego rejonu stawu (np. gangliony głębokie nadgarstka).
Operacja polega na wycięciu torbieli wraz z kanałem komunikującym. Mimo to nawrotowość wynosi ok. 5–15%.

Dlaczego gangliony nawracają?

Najczęstszą przyczyną nawrotu jest pozostawione kanałowe połączenie ze stawem – jeśli niewidoczne klinicznie, USG pozwala je zidentyfikować.

Kluczową rolę odgrywają też:

przeciążenia (np. praca manualna, sport),
mikrouszkodzenia więzadeł stabilizujących,
niepełna ewakuacja galaretowatej treści podczas punkcji bez kontroli USG.

Dlatego tak ważne jest leczenie prowadzone przez specjalistę MSK, który oceni również tło biomechaniczne, a nie tylko samą torbiel.

Gangliony w Synovia – jak wygląda wizyta?

W naszym gabinecie w Warszawie diagnostyka i leczenie ganglionów przebiega w jednym podejściu:

dokładny wywiad (obciążenia, praca, sport, zabiegi),
USG wysokiej klasy (pełna ocena zmian i tła przeciążeniowego),
badanie dynamiczne,
punkcja i aspiracja zmian – jeśli konieczne, wykonywana od razu,
możliwość podania sterydu, PRP lub wykonania hydrodysekcji.

Zabieg jest krótki, precyzyjny i nie wymaga rekonwalescencji. Pacjent uzyskuje pełną informację również o ryzyku nawrotu i dalszych krokach terapeutycznych.

Podsumowanie

Ganglion to zmiana łagodna, ale potrafi być wyjątkowo uciążliwa. Kluczem do skutecznego leczenia jest prawidłowa diagnostyka USG ortopedyczne, ocena tła przeciążeniowego i precyzyjne leczenie – najlepiej pod kontrolą ultrasonografii. W Synovia zajmujemy się zarówno diagnostyką, jak i minimalnie inwazyjnym leczeniem ganglionów, oferując również pełną konsultację radiologiczną u dr. Marcina Paśnika.

Dr n. med.

Marcin Paśnik

Badanie USG nadgarstka w Synovia w Warszawie przeprowadza dr n. med. Marcin Paśnik, radiolog specjalizujący się w diagnostyce układu ruchu z kilkunastoletnim doświadczeniem. Precyzyjnie zdiagnozuje przyczynę objawów i zaproponuje odpowiednie leczenie.
📍 Jana Ciszewskiego 9, Warszawa Ursynów
Rezerwacja wizyt →🔗 Synovia – obrazowanie ortopedyczne

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej.