Łokieć tenisisty – skąd się bierze, dlaczego boli i jak naprawdę wygląda leczenie

Łokieć tenisisty to jedna z najczęstszych przyczyn bólu okolicy łokcia, a jednocześnie schorzenie, które bywa źle rozumiane. Już sama nazwa jest myląca, ponieważ problem tylko sporadycznie dotyczy osób grających w tenisa. W praktyce znacznie częściej spotykamy go u pacjentów pracujących przy komputerze, wykonujących powtarzalne ruchy nadgarstka, używających narzędzi ręcznych albo przeciążających kończynę górną w sporcie czy na siłowni.

Istotą choroby jest uszkodzenie przyczepu ścięgien prostowników nadgarstka do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. To właśnie w tym miejscu mięśnie przedramienia przenoszą siły na kość, a więc obszar ten jest szczególnie narażony na mikrourazy. Co ważne, wbrew potocznemu przekonaniu, w zdecydowanej większości przypadków nie mamy do czynienia z klasycznym zapaleniem, lecz z procesem przeciążeniowo-degeneracyjnym, czyli tendinopatią.

Dlaczego w ogóle dochodzi do łokcia tenisisty?

Problem zaczyna się wtedy, gdy obciążenia działające na ścięgno przewyższają jego zdolność do regeneracji. Dzieje się tak na przykład przy długotrwałej pracy myszką, częstym chwytaniu i unoszeniu przedmiotów, pracy śrubokrętem, ale także przy nagłym zwiększeniu aktywności fizycznej. Początkowo dochodzi do mikrouszkodzeń włókien kolagenowych, które u zdrowej osoby powinny się goić. Jeśli jednak przeciążenie trwa dalej, proces naprawczy nie nadąża, a struktura ścięgna stopniowo się dezorganizuje.

Z czasem włókna kolagenowe tracą uporządkowanie, pojawiają się drobne pęknięcia, gorsze ukrwienie, a nawet nieprawidłowe drobne naczynia i włókna nerwowe. To właśnie ten etap odpowiada za przewlekłe dolegliwości bólowe, które potrafią utrzymywać się miesiącami.

Dlaczego łokieć tenisisty boli?

Ból nie wynika wyłącznie z „podrażnienia” ścięgna. Z jednej strony osłabiona struktura gorzej przenosi obciążenia, co powoduje mikrourazy przy codziennych czynnościach. Z drugiej strony w zmienionym chorobowo ścięgnie dochodzi do powstawania nieprawidłowych zakończeń nerwowych, które są szczególnie wrażliwe na bodźce mechaniczne. W efekcie pacjent odczuwa ból przy chwytaniu kubka, otwieraniu drzwi, podnoszeniu torby czy nawet podczas zwykłej pracy przy biurku. Co charakterystyczne, natężenie bólu nie zawsze idzie w parze z rozległością zmian widocznych w badaniach obrazowych.

Jak wygląda nowoczesne leczenie?

Podstawą leczenia, niezależnie od stopnia zaawansowania zmian, pozostaje odpowiednie postępowanie zachowawcze. Obejmuje ono modyfikację obciążeń, poprawę ergonomii pracy oraz dobrze dobraną fizjoterapię. To właśnie na tym etapie kluczową rolę odgrywają ćwiczenia ukierunkowane na ścięgna, bez których nawet najbardziej zaawansowane metody iniekcyjne nie przyniosą trwałego efektu.

W praktyce często pojawia się pytanie o zastrzyki, a zwłaszcza o różnice pomiędzy leczeniem sterydem a terapią PRP. Choć obie metody polegają na iniekcji w bolesną okolicę, ich mechanizm działania jest zupełnie inny.

Sterydy są skuteczne w leczeniu łokcia tenisisty, ponieważ bardzo silnie i szybko hamują kaskadę bólowo-zapalną – zmniejszają przepuszczalność naczyń, obrzęk tkanek oraz aktywność mediatorów zapalenia, a także obniżają pobudliwość receptorów bólowych w okolicy przyczepu ścięgna, dzięki czemu pacjent często odczuwa wyraźną poprawę już po kilku dniach. Jednocześnie jednak właśnie ten mechanizm sprawia, że steryd nie działa przyczynowo, bo nie stymuluje regeneracji uszkodzonego ścięgna, a wręcz może hamować procesy naprawcze kolagenu. Przy powtarzaniu iniekcji dochodzi do osłabienia struktury ścięgna, pogorszenia jego wytrzymałości mechanicznej i zwiększenia ryzyka dalszych mikrouszkodzeń, co w dłuższej perspektywie sprzyja nawrotom dolegliwości. Dlatego steryd bywa bardzo pomocny jako krótkoterminowe narzędzie przeciwbólowe, ale w leczeniu przewlekłej tendinopatii staramy się go unikać na rzecz metod, które realnie poprawiają jakość tkanki ścięgnistej.  

Zupełnie inaczej działa PRP, czyli osocze bogatopłytkowe. Tutaj celem nie jest szybkie „wyciszenie” bólu, lecz pobudzenie naturalnych procesów regeneracyjnych. Czynniki wzrostu zawarte w osoczu stymulują przebudowę ścięgna, poprawiają jego jakość i wytrzymałość. Efekt pojawia się wolniej, ale za to jest znacznie trwalszy. Z tego powodu PRP najlepiej sprawdza się w przewlekłym łokciu tenisisty, szczególnie wtedy, gdy klasyczna rehabilitacja nie przynosi oczekiwanej poprawy.

Zestaw ćwiczeń ekscentrycznych – prosty schemat do codziennego stosowania

Ćwiczenia ekscentryczne są fundamentem leczenia łokcia tenisisty i powinny być wykonywane regularnie, najlepiej codziennie. Poniżej klasyczny, łatwy do przekazania zestaw.

Ćwiczenie 1 – ekscentryczne opuszczanie nadgarstka
Usiądź przy stole. Przedramię oprzyj stabilnie o blat, dłoń niech swobodnie wystaje poza jego krawędź. W ręce trzymaj niewielki ciężar (0,5–2 kg). Drugą ręką unieś nadgarstek do góry, a następnie ręką ćwiczoną bardzo powoli opuszczaj go w dół. Skup się wyłącznie na fazie opuszczania.
Wykonuj 3 serie po 10–15 powtórzeń.

Ćwiczenie 2 – ekscentryczna rotacja z młotkiem
Trzymając młotek lub hantel za koniec, ustaw przedramię na stole. Drugą ręką ustaw nadgarstek w pozycji wyjściowej, po czym pozwól, aby ręka ćwiczona bardzo powoli „odkręcała się” pod ciężarem.
Wykonuj 3 serie po 10–12 powtórzeń.

Ćwiczenie 3 – ekscentryczne ściskanie piłki
Ściśnij gumową piłkę lub miękki ekspander, a następnie bardzo powoli rozluźniaj chwyt, kontrolując ruch aż do pełnego otwarcia dłoni. Kluczowa jest faza rozluźniania, a nie samo ściskanie.
Wykonuj 3 serie po 15–20 powtórzeń.

Ćwiczenia powinny wywoływać umiarkowany, tolerowalny ból w trakcie wykonywania. Narastanie dolegliwości po zakończeniu treningu oznacza konieczność zmniejszenia obciążenia lub liczby powtórzeń.

FAQ – najczęstsze pytania pacjentów o łokieć tenisisty

• Instagram
• Facebook

© 2026 Synovia Obrazowanie ortopedyczne

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej.