Hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka
Hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka – na czym polega i jak działa?
Hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka jest małoinwazyjną metodą leczenia zespołu cieśni, wykonywaną za pomocą igły pod kontrolą USG. Jej celem jest zmniejszenie ucisku na nerw pośrodkowy bez przecinania troczka zginaczy.
Sam zabieg może wydawać się prosty – do kanału nadgarstka wprowadzany jest płyn. W rzeczywistości za hydrodekompresją stoi kilka różnych koncepcji. Znaczenie może mieć mechaniczne oddzielenie nerwu od otaczających tkanek, zwiększenie przestrzeni wokół niego, działanie przeciwzapalne podawanego leku, a także potencjalne działanie 5% dekstrozy na objawy neuropatyczne.
Dlatego w Synovii w Warszawie nie traktujemy hydrodekompresji wyłącznie jako „wstrzyknięcia płynu wokół nerwu”. Zabieg poprzedzamy dokładną oceną USG i staramy się ustalić, dlaczego w konkretnym nadgarstku doszło do ucisku nerwu pośrodkowego.
Co właściwie uciska nerw w cieśni kanału nadgarstka?
Kanał nadgarstka jest ograniczoną przestrzenią, przez którą przebiega nerw pośrodkowy oraz ścięgna zginaczy palców. Jeżeli znajdujące się w nim struktury zajmują więcej miejsca, wzrasta ciśnienie działające na nerw.
Jedną z koncepcji tłumaczących rozwój zespołu cieśni są zmiany tkanki łącznej znajdującej się pomiędzy nerwem a ścięgnami, ograniczenie prawidłowego ślizgu nerwu oraz powstawanie zrostów. To właśnie z tej koncepcji w dużej mierze wywodzi się idea hydrodysekcji – płyn ma mechanicznie rozdzielić tkanki i stworzyć przestrzeń wokół nerwu.
Jednak nie u każdego Pacjenta obraz wygląda tak samo.
W naszej praktyce bardzo często dominującym problemem nie są widoczne zrosty wokół nerwu, lecz obrzęk błony maziowej i pochewek otaczających ścięgna zginaczy. Zwiększona objętość tych tkanek powoduje, że w ograniczonej przestrzeni kanału nadgarstka pozostaje mniej miejsca dla nerwu pośrodkowego.
Można więc spojrzeć na cieśń nie tylko jako na problem „przyklejonego” nerwu, ale również jako na problem zbyt dużej objętości tkanek znajdujących się w zbyt małej przestrzeni.
Właśnie dlatego przed leczeniem tak istotne jest USG nerwu pośrodkowego i kanału nadgarstka. Badanie pozwala ocenić nie tylko sam nerw, ale również ścięgna, pochewki ścięgniste, troczek zginaczy oraz ewentualne dodatkowe przyczyny ucisku, takie jak ganglion czy zmiany pourazowe.
Na czym polega hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka?
Podczas zabiegu lekarz obserwuje w USG nerw pośrodkowy, ścięgna oraz końcówkę igły. Następnie odpowiednio kierując igłą i podając płyn, może stopniowo rozprowadzić go w obrębie kanału nadgarstka.
W przeciwieństwie do klasycznej iniekcji celem nie jest więc jedynie podanie leku „w okolicę cieśni”. Istotne jest również miejsce oraz sposób rozprowadzenia płynu.
Płyn może oddzielać nerw od sąsiadujących struktur, docierać pomiędzy nerw i ścięgna oraz rozprzestrzeniać się wzdłuż kanału. Cały proces obserwowany jest w czasie rzeczywistym na ekranie aparatu USG.
Dzięki temu lekarz widzi nie tylko położenie igły, ale również to, gdzie rzeczywiście trafia podawany preparat.
Jak może działać hydrodekompresja?
Nie istnieje obecnie jeden bezspornie udowodniony mechanizm odpowiadający za efekt hydrodekompresji. W badaniach rozpatrywanych jest kilka mechanizmów, które mogą działać jednocześnie.
Pierwszy to efekt mechaniczny. Podawany płyn tworzy przestrzeń wokół nerwu i może poprawiać jego ruchomość względem sąsiadujących tkanek.
Drugi mechanizm dotyczy zmniejszenia komponenty zapalnej. Jeżeli istotnym elementem problemu jest obrzęk pochewek ścięgnistych i błony maziowej, zmniejszenie tego obrzęku może zwiększyć ilość wolnego miejsca w kanale nadgarstka.
Trzecim elementem jest działanie zastosowanego preparatu. W hydrodekompresji stosuje się różne płyny, między innymi sól fizjologiczną, środki miejscowo znieczulające, kortykosteroidy oraz 5% dekstrozę. Badania kliniczne wskazują, że 5% dekstroza może mieć własne działanie w leczeniu neuropatii uciskowych, niezależne od samego mechanicznego rozdzielenia tkanek.
Dlatego określenie „hydrodekompresja” obejmuje w praktyce zabiegi, które mogą różnić się techniką, objętością oraz zastosowanym preparatem.
Steryd, dekstroza i precyzyjne podanie – podejście stosowane w Synovii
W Synovii na Ursynowie w Warszawie podczas hydrodekompresji cieśni kanału nadgarstka staramy się wykorzystać kilka potencjalnych mechanizmów jednocześnie.
Zabieg opiera się na trzech elementach: precyzyjnym rozprowadzeniu płynu pod kontrolą USG, działaniu przeciwzapalnym kortykosteroidu oraz zastosowaniu dekstrozy.
Steryd ma przede wszystkim ograniczać komponentę zapalną i obrzęk tkanek. Jest to szczególnie istotne w przypadkach, w których w USG widzimy wyraźne zmiany zapalne pochewek ścięgien zginaczy.
Dekstroza jest natomiast wykorzystywana w hydrodysekcji nerwów obwodowych jako osobny element terapii. W badaniach nad zespołem cieśni kanału nadgarstka 5% dekstroza przynosiła poprawę objawów i funkcji, a część badań wskazuje na utrzymywanie się efektu również w późniejszym okresie.
Trzecim elementem jest sama precyzja hydrodekompresji pod kontrolą USG. Nie chodzi o podanie preparatu w dowolne miejsce kanału nadgarstka. Obserwując rozchodzenie się płynu, można kierować go dokładnie w przestrzenie, które chcemy rozdzielić.
Takie podejście pozwala połączyć efekt mechaniczny zabiegu z działaniem zastosowanych preparatów.
Czy hydrodekompresja cieśni jest skuteczna?
Hydrodekompresja nerwu pośrodkowego jest obecnie przedmiotem coraz większej liczby badań. Przeglądy systematyczne wskazują, że zabieg może zmniejszać objawy zespołu cieśni oraz poprawiać funkcję ręki. Szczególnie interesujące są wyniki badań dotyczących 5% dekstrozy.
Jednocześnie trzeba zachować odpowiednie proporcje. Nie ustalono jeszcze jednego optymalnego protokołu hydrodekompresji, a badania różnią się objętością płynu, techniką zabiegu i zastosowanymi preparatami. Nie ma również pewności, jaka część efektu wynika z samego mechanicznego rozdzielenia tkanek, a jaka z działania podawanej substancji.
Dlatego hydrodekompresja nie powinna być traktowana jako zabieg wykonywany według identycznego schematu u każdego Pacjenta.
Kiedy hydrodekompresja może nie wystarczyć?
To szczególnie ważne pytanie.
Hydrodekompresja nie przecina troczka zginaczy. Nie jest więc tym samym co operacyjne uwolnienie kanału nadgarstka.
Jeżeli nerw jest silnie i przewlekle uciskany, pojawiają się zaburzenia czucia, osłabienie mięśni, zanik kłębu kciuka albo badanie EMG wskazuje na zaawansowane uszkodzenie nerwu, dalsze powtarzanie leczenia zachowawczego może nie być właściwym rozwiązaniem.
W takich sytuacjach trzeba rozważyć rzeczywiste odbarczenie nerwu poprzez przecięcie troczka zginaczy.
W Synovii wykonujemy zarówno hydrodekompresję cieśni kanału nadgarstka, jak i – u odpowiednio zakwalifikowanych Pacjentów – małoinwazyjne przezskórne uwolnienie kanału nadgarstka pod kontrolą USG. Dzięki temu kwalifikacja nie sprowadza się do pytania, czy można wykonać hydrodekompresję. Ważniejsze jest pytanie: która metoda ma sens na obecnym etapie choroby?
Hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka Warszawa – gdzie wykonać zabieg?
Hydrodekompresje cieśni kanału nadgarstka wykonujemy w Synovii w Warszawie na Ursynowie.
Zabieg wykonuje dr n. med. Marcin Paśnik, specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej zajmujący się obrazowaniem narządu ruchu i nerwów obwodowych.
Wizyta rozpoczyna się od oceny klinicznej i badania USG. Jeżeli Pacjent posiada wcześniejsze badania, w tym EMG, RTG, TK lub rezonans magnetyczny, warto zabrać je ze sobą – mogą zostać przeanalizowane podczas kwalifikacji.
Dopiero po zestawieniu objawów, wyniku USG i ewentualnego EMG podejmowana jest decyzja, czy odpowiednim postępowaniem jest hydrodekompresja, dalsze leczenie zachowawcze czy odbarczenie nerwu.
Synovia – obrazowanie ortopedyczne
Warszawa, Ursynów
ul. Jana Ciszewskiego 9
FAQ – hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka
Co to jest hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka?
Hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka jest małoinwazyjnym zabiegiem wykonywanym za pomocą igły pod kontrolą USG. Płyn podawany w obrębie kanału nadgarstka pozwala rozdzielić tkanki wokół nerwu pośrodkowego. W zależności od zastosowanego preparatu zabieg może łączyć działanie mechaniczne z działaniem farmakologicznym.
Jak działa hydrodekompresja cieśni nadgarstka?
Rozważa się kilka mechanizmów. Podawany płyn może mechanicznie oddzielać nerw od sąsiadujących tkanek i poprawiać jego ślizg. Jednocześnie zastosowane leki mogą zmniejszać stan zapalny i obrzęk tkanek znajdujących się w kanale nadgarstka. W hydrodekompresji stosowana jest również 5% dekstroza, której potencjalne działanie w neuropatiach uciskowych jest przedmiotem badań.
Czy hydrodekompresja i hydrodysekcja cieśni to to samo?
Terminy te są często używane zamiennie. Określenie „hydrodysekcja” szczególnie podkreśla mechaniczne rozdzielanie tkanek za pomocą płynu, natomiast „hydrodekompresja” akcentuje zmniejszenie ucisku na nerw. W przypadku cieśni kanału nadgarstka oba określenia mogą odnosić się do bardzo podobnej techniki zabiegowej.
Co podaje się podczas hydrodekompresji cieśni?
Nie istnieje jeden obowiązujący preparat. W badaniach wykorzystywano między innymi sól fizjologiczną, 5% dekstrozę i kortykosteroidy. W Synovii stosujemy podejście łączące precyzyjną hydrodekompresję pod kontrolą USG z wykorzystaniem działania przeciwzapalnego sterydu oraz dekstrozy. Ostateczny sposób wykonania zabiegu zależy jednak od obrazu klinicznego i USG.
Czy hydrodekompresja cieśni kanału nadgarstka jest wykonywana pod USG?
Tak. Kontrola USG pozwala obserwować nerw pośrodkowy, ścięgna, naczynia, końcówkę igły oraz rozchodzenie się płynu podczas zabiegu. Ma to szczególne znaczenie w tak niewielkiej przestrzeni jak kanał nadgarstka.
Czy hydrodekompresja może zastąpić operację cieśni?
Nie zawsze. W łagodnych i umiarkowanych przypadkach może być jedną z metod leczenia małoinwazyjnego. Przy zaawansowanym i utrwalonym ucisku nerwu może być jednak konieczne przecięcie troczka zginaczy i rzeczywiste uwolnienie nerwu.
Gdzie wykonać hydrodekompresję cieśni kanału nadgarstka w Warszawie?
Hydrodekompresję cieśni kanału nadgarstka wykonujemy w Synovii przy ul. Jana Ciszewskiego 9 na Ursynowie w Warszawie. Zabieg poprzedzony jest badaniem USG i kwalifikacją.
Czy przed hydrodekompresją trzeba wykonać EMG?
Nie w każdym przypadku, jednak EMG może dostarczyć ważnych informacji o stopniu zaburzenia funkcji nerwu. USG i EMG odpowiadają na nieco inne pytania – USG pokazuje przede wszystkim budowę nerwu i jego otoczenie, natomiast badania elektrofizjologiczne oceniają jego funkcję. W bardziej zaawansowanych przypadkach połączenie obu metod może być szczególnie przydatne.
Czy można przynieść wcześniejsze badania na kwalifikację do hydrodekompresji?
Tak. Warto zabrać wcześniejsze wyniki EMG oraz posiadane badania obrazowe. Marcin Paśnik jest radiologiem specjalizującym się w obrazowaniu narządu ruchu, dlatego podczas wizyty możliwe jest odniesienie obrazu USG również do wcześniejszych badań RTG, TK lub rezonansu magnetycznego.
Jedno miejsce. Jeden lekarz
Precyzyjna diagnostyka USG i leczenie bólu
i wywiad lekarski
badanie USG
wyników
zespołu cieśni nadgarstka
pod kontrolą USG
